Prime ComputestAğır hasar kayıtlı araç, sigorta eksperinin onarım masrafını kaza tarihindeki değerinin %60'ından fazla bulduğu ya da şasi kolu, direk, hava yastığı gibi listedeki bir parçanın hasar gördüğünü tespit ettiği ve trafikten çekilen araçtır. Onarılıp yeniden trafiğe çıkabilir. Alınıp alınmayacağına kayıt değil, hasarın nereye vurduğu ve onarımın ölçümde nasıl çıktığı karar verir.
Kayıt bir kez düştü mü aracın geçmişinde kalır. İlanda “ağır hasar kayıtlı” yazması bir uyarıdır, tek başına bir hüküm değildir.
Ağır hasar kayıtlı ne demek?
Ağır hasar kaydı, sigorta eksperinin verdiği ağır hasar kararının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (SBM) bildirilmesiyle oluşur. Kurallar, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun 1 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren 2025/12 sayılı genelgesinde yazılı:
- Onarım masrafı (KDV dahil) aracın kaza tarihindeki değerinin %60'ını aşarsa araç ağır hasara uğramış sayılır (md. 5).
- Masraf %60'ın altında kalsa da ekteki listeden bir parça hasar görmüşse eksper ağır hasar kararı verebilir. Liste şunlardan oluşur: sağ/sol ön ve arka şasi kolları, taban ile birlikte marşpiyel, tavan sacı ve traversleri, orta direkler, ön göğüs sacı, elektrikli araç bataryası ve ana enerji hattı, hava yastıkları ve emniyet sistemleri, ana elektrik tesisatı ve elektronik sistem parçaları, kamyon ve çekicilerde sürücü kabini.
- Kararı levhaya kayıtlı sigorta eksperi verir. Eksper, kararı rapordan sonraki 5 iş günü içinde plaka, şasi ve motor numarasıyla SBM'ye iletir (md. 6).
- Sigorta şirketi aracın trafikten çekilmesini sağlar; “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi gelmeden tazminat ödenmez.
- Kesinleşmiş eksper raporundaki ağır hasar kararı, itiraz üzerine eksperin vereceği nihai karar dışında sonradan değiştirilemez.
Kısacası kayıt, bir sigorta dosyasının sonucudur. Sigortaya hiç bildirilmeden onarılan ağır bir kaza bu kaydı oluşturmaz.
Ağır hasar, pert, çekme belgeli ve hurda arasındaki fark ne?
Fark, aracın onarılabilir görülüp görülmediğindedir. Ağır hasarlı araç onarılabilir ve trafikten çekilir; tam hasarlı araç onarım kabul etmez ve hurdaya ayrılır. Günlük dilde “pert” denince çoğunlukla ikincisi kastedilir.
| Kavram | Ne anlama gelir | Trafiğe dönebilir mi? |
|---|---|---|
| Ağır hasarlı | Onarım masrafı değerin %60'ını aşmış ya da listedeki bir parça hasar görmüş, onarım mümkün | Evet, onarım, muayene ve noter işlemiyle |
| Tam hasarlı (pert) | Onarım masrafı aracın değerini aşmış ve araç onarım kabul etmiyor | Hayır, hurdaya ayrılır |
| Çekme belgeli | Tescil kaydı kapatılmış, plakası iptal edilmiş araç; sebep ağır hasar ya da başka bir şey olabilir | Evet, şartları sağlayınca |
| Hurda belgeli | Tescili hurda olarak silinmiş araç | Hayır, yalnızca parçaları kullanılabilir |
Trafiğe dönüş kuralları Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'in 43. (trafikten çekme) ve 44. (hurdaya ayırma) maddelerinde. Noterdeki adımları çekme belgeli araç yazımızda sırasıyla anlattık.
Bir ayrıntı kafa karıştırır: SBM'nin SMS sorgusunda geçen “ağır hasar” ibaresi daha geniş tutulmuştur. SBM'nin sık sorulan sorular sayfasına göre bu ibare, çekme belgesiyle trafikten çekilen araçları da, hurda belgesiyle perte ayrılan araçları da kapsar. Mesajda bu ifadeyi görünce hangisi olduğunu ruhsat şerhinden ve noter kayıtlarından ayrıca teyit edin.
Ağır hasar kaydı nasıl anlaşılır?
Kayıt, SBM'nin resmî hasar sorgularında görünür. Satıcının beyanına değil, sorgunun çıktısına bakın:
- Web sorgusu: SBM'nin web sorgulama sayfası, plaka ya da şasi numarasıyla kaza tarihini, hasar tutarını ve ağır hasar durumunu gösterir.
- SMS sorgusu: Plakayı 5664'e göndermek hasar geçmişini getirir. `PARCA 34ABC123 01/01/2020` biçiminde plaka ve kaza tarihiyle yapılan sorgu, o kazanın eksper raporunda listelenen parçaları gösterir. Ayrıntılar SBM'nin SMS sorgulamaları sayfasında.
- e-Devlet: Kimlikle girildiği için kendi poliçelerinize ve hasarlarınıza yöneliktir; satıcı kendi aracının kaydını buradan açıp gösterebilir.
Sorgular ücretlidir; güncel ücreti sorgudan önce SBM'nin sayfasında görürsünüz. Sorguların neyi gösterip neyi göstermediğini Tramer kaydı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Parça sorgusu bu araçlarda en işe yarayan sorgudur. Hasar tutarı tek başına bir şey söylemez; aynı tutar bir aracın tamponunu, başka bir aracın şasi kolunu anlatabilir. Hangi parçanın değiştiğini görmek, ekspertizde nereye bakılacağını da söyler.
Ağır hasar kayıtlı araç alınır mı?
Alınabilir, ama kararı şu üç sorunun cevabı verir: hasar nereye vurdu, nasıl onarıldı ve fiyat bunu karşılıyor mu?
Arkadan gelen bir çarpmada bagaj ve tampon bölgesi değişmiş bir araçla ön şasi kolları ve orta direği düzeltilmiş bir araç aynı kaydı taşıyabilir. İlki çoğu zaman kozmetik bir dosyadır. İkincisinde aracın çarpışma anında enerjiyi nasıl dağıtacağı onarımın kalitesine bağlıdır ve bu, dışarıdan bakarak anlaşılmaz.
Satıcıdan isteyeceğiniz belgeler:
- 1Kaza tarihi ve SBM parça sorgusunun çıktısı.
- 2Onarımın yapıldığı yerin faturası ve değişen parçaların listesi.
- 3Araç trafikten çekildiyse, yeniden tescil ve muayene belgeleri.
Bir de şunu hesaba katın: kayıt silinmez ve sizden sonraki alıcı da aynı sorguyu yapar. Pazarlığı yaparken kendi satış gününüzü de düşünün. Satış sözleşmesi ya da sonradan çıkan bir ayıp konusunda tereddüdünüz varsa bir avukata danışın.
Ekspertizde neye bakılır?
Ağır hasar kayıtlı bir araçta ekspertizin işi, kayıttaki hasarın gövdede nerede iz bıraktığını ve onarımın ölçüye ne kadar uyduğunu bulmaktır. Bayilerimizde bu araçlarda raporun en dikkatle okunan bölümleri şunlar:
- Şasi, podye ve gövde: Araç lifte kaldırılır; şasi kollarında, podyelerde ve taban sacında düzeltme, kaynak ve kesme izi aranır. Bu kontroller Kaporta paketinden itibaren bütün paketlerde var.
- Boya kalınlığı: Her panel mikron cinsinden ölçülür. Değişen ve boyalı parçaların haritası, SBM parça sorgusundaki listeyle karşılaştırılır. Listede olmayan bir değişim, sigortaya yansımamış ikinci bir onarımı gösterebilir. Değerlerin nasıl okunduğunu ekspertiz raporu rehberimizde anlattık.
- Yanal kayma ve süspansiyon: Geometrisi yerine gelmemiş bir gövde, düz yolda yana kaymayla ve dengesiz lastik aşınmasıyla kendini gösterir.
- Elektronik ve hava yastıkları: EOBD (beyin testi) kontrol ünitelerindeki arıza kayıtlarını okur. Airbag kontrolü Lüks ve Lüks+ paketlerinde vardır, diğer paketlere ek hizmet olarak eklenebilir.
- Hasar geçmişi: Lüks paketinde hasar sorgu, Lüks+ paketinde ayrıca Tramer 360 raporu ekspertize dahildir.
Hangi kontrolün hangi pakette olduğunu ekspertiz paketlerimiz sayfasında görebilirsiniz. Size en yakın bayiyi bayilerimiz sayfasında bulursunuz.
Ağır hasar kayıtlı araca kasko yapılır mı?
Kasko isteğe bağlı bir sigortadır; ağır hasar kayıtlı bir araca teklif verip vermemeye, teklifi hangi şartlarla ve hangi değer üzerinden vereceğine sigorta şirketi karar verir. Aracı almadan önce plakayla kendi sigorta şirketinize ya da acentenize sorun; teklifi görmeden fiyatı konuşmayın.
Zorunlu trafik sigortası farklıdır. Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesine göre sigorta şirketleri faaliyet gösterdikleri branştaki zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamaz.
Sık sorulan sorular
Ağır hasar kaydı silinir mi?
Kayıt, sigorta şirketinin SBM'ye yaptığı bildirime dayanır ve aracın geçmişinde kalır. Kaydın hatalı olduğunu düşünüyorsanız önce ilgili sigorta şirketiyle görüşün; SBM, tutar itirazları için Hasar Bilgi Düzeltme uygulamasını gösterir.
Pert araç trafiğe çıkabilir mi?
Tam hasarlı olarak hurdaya ayrılan araç yeniden tescil edilemez, yalnızca kullanılabilir parçaları başka araçlarda kullanılabilir. Onarılabilir görülen ağır hasarlı araç ise onarım, muayene ve noter işlemiyle trafiğe döner.
Ağır hasar kaydı ekspertiz raporunda görünür mü?
Ekspertiz aracın bugünkü fiziksel durumunu ölçer; sigorta kaydı ayrı bir sorgudur. Prime Computest'in Lüks ve Lüks+ paketlerinde hasar sorgusu ekspertize dahildir, böylece kayıt ve ölçüm aynı raporda yan yana okunur.
Ağır hasar kaydı olan araç kaç yıl sonra temiz sayılır?
Kayıt süreyle düşmez. Araç ne zaman sorgulansa kaza tarihiyle birlikte görünür.
Son kontrol: Ekim 2026.
Ağır hasar kayıtlı bir aracı satın alırken asıl soru “kayıt var mı?” değil, “kayıttaki parça bugün ölçüde nasıl çıkıyor?” olmalı.