Ekspertiz raporu nedir, nasıl okunur ve nasıl doğrulanır?

Ekspertiz raporu, ikinci el bir aracın boya ve kaportasının, motorunun, fren ve süspansiyonunun ve elektronik arıza kayıtlarının cihazla ölçüldüğü günkü durumunu yazıya döken belgedir. Satıcının gösterdiği bir raporu, düzenleyen bayiyi rapor numarası ve plakayla arayarak doğrularsınız; bugün bütün raporları tek yerden sorgulayabileceğiniz açık bir sistem yok.

Rapor bir fotoğraf gibidir. O gün, o saatte, o kilometrede aracın ne durumda olduğunu gösterir. Ertesi hafta araç bir kaldırıma sürtebilir, bir sensör arızalanabilir; rapor bunu bilemez. Bu yüzden raporu okumayı bilmek kadar tarihine bakmayı da bilmek gerekir.

Sigorta eksper raporu mu, oto ekspertiz raporu mu?

İkisi ayrı belgelerdir. Sigorta eksper raporu, trafik ya da kasko sigortasındaki bir hasar dosyası için sigorta eksperinin düzenlediği rapordur; e-Devlet'te Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama hizmetiyle kişi kendine ait raporları görür.

Oto ekspertiz raporu ise alım satımdan önce aracın boya, kaporta, motor, fren, süspansiyon ve elektronik durumunun bir ekspertiz firmasında ölçüldüğü rapordur. Bu rapor e-Devlet'te görünmez; aşağıda anlattığımız bölümler ve doğrulama yolları bu rapor içindir.

Ekspertiz raporunda hangi bölümler olur?

Bir ekspertiz raporu, aracın kimliğiyle başlar ve her biri ayrı bir cihazın ya da kontrolün çıktısı olan bölümlerle devam eder. Hangi bölümlerin raporda yer aldığı seçilen pakete bağlıdır; yalnızca kaporta kontrolü yaptırılan bir araçta motor bölümü boş kalır. Hangi kontrolün hangi pakette olduğunu ekspertiz paketlerimiz sayfasında görebilirsiniz.

Araç kimliği. Plaka, şase numarası, marka, model, model yılı, işlem tarihi ve o günkü kilometre. Rapordaki şase numarası ruhsattakiyle ve aracın üzerindekiyle aynı olmalı. Aynı değilse raporun geri kalanını okumaya gerek yok.

Boya ve kaporta. Her panel boya kalınlık ölçerle ölçülür ve sonuç mikron cinsinden yazılır. Rapor her parçayı orijinal, boyalı, lokal boyalı ya da değişen olarak işaretler. Mikron değerlerinin ne anlattığını boya kalınlık ölçümü yazımızda ayrıntılı anlattık.

Şasi, podye ve alt takım. Araç lifte kaldırılır; şasi kollarında, podyelerde ve taban sacında düzeltme, kaynak ya da kesme izi aranır. Sıvı kaçakları ve egzoz hattı da bu sırada görülür.

Motor gücü. Dinamometrede (dyno) aracın tekerden aktardığı güç ölçülür. Ölçülen değer, aynı motorun beklenen değerinin belirgin altındaysa raporda not düşülür; nedenini bulmak ekspertizin değil servisin işidir.

Fren, süspansiyon ve yanal kayma. Test hattında her tekerin fren kuvveti, aynı akstaki sağ ve sol teker arasındaki fark ve amortisörlerin yol tutuşu ölçülür. Yanal kayma plakası aracın düz giderken yana ne kadar kaydığını gösterir.

Elektronik tarama. OBD cihazı araç beynine bağlanır ve kayıtlı arıza kodları okunur. Burada bir sınırı açıkça söylemek gerekiyor: silinmiş bir arıza kodunun izi her araçta okunamaz. Bazı beyinler silme kaydını ya da arızanın kaç kez tekrarladığını saklar, bazıları saklamaz.

Rapor bu bölümlerin sonunda genel notlarla biter. Bayilerimizde rapor basılı olarak elden verilir, PDF kopyası WhatsApp ya da e-postayla gönderilir.

Rapordaki ifadeler ne anlama gelir?

En çok soru gelen ifadeler boya ve kaporta bölümündedir. Anlamları aşağıdaki tabloda.

“Değişen” her zaman ağır kaza demek değildir. Çizilen bir kaputun boyatılmak yerine değiştirilmesi de olur. Ama değişen parça bir taşıyıcı bölgedeyse ya da şasi tarafında düzeltme notu varsa, o not diğerlerinden ağır okunur.

Araç kabul formundaki alanlar

Ekspertiz, aracın kabul edildiği bir formla başlar. Prime Computest'in iş emri ve araç kabul formunda geçen alanlar şunlar:

Ekspertiz raporu nasıl sorgulanır?

“Rapor sorgulama” iki ayrı durumda aranır ve yolları farklıdır.

Kendi yaptırdığınız rapor. Basılı kopya ve size gönderilen PDF elinizdedir. İkisine de ulaşamıyorsanız raporu düzenleyen bayiyi arayın, plakayı ve işlem tarihini verin.

Satıcının gösterdiği rapor. Raporun üzerindeki firma ve bayi adına bakın, o bayiyi kendiniz bulup arayın. Rapor numarası ve plakayla raporun gerçekten o bayide, o tarihte düzenlenip düzenlenmediğini sorun. Satıcının verdiği telefon numarasını değil, firmanın kendi sitesindeki numarayı kullanın. Prime Computest bayilerinin adres ve telefonları bayilerimiz sayfasında.

Bugün bütün ekspertiz firmalarının raporlarını tek yerden gösteren açık bir devlet sistemi yok. Ticaret Bakanlığı Mayıs 2026’da görüşe açtığı ekspertiz hizmetleri yönetmeliği taslağında raporların Bakanlık bünyesindeki Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi’ne kaydedilmesini ve üzerindeki karekodla doğrulanmasını öngörüyor. Taslak yürürlüğe girene kadar doğrulama, raporu düzenleyen firma üzerinden yapılır. Mevzuattaki gelişmeleri ekspertiz yönetmeliği yazımızda takip ediyoruz.

“Plakayı yaz, bütün ekspertiz geçmişini gör” diyen siteler resmî kaynak değildir.

Ekspertiz raporu ile Tramer kaydı arasındaki fark ne?

Tramer kaydı sigorta şirketlerine bildirilmiş hasarları gösterir, ekspertiz raporu ise aracın bugünkü fiziksel durumunu ölçer. Biri geçmişin kaydı, diğeri bugünün ölçümü.

Sigortaya bildirilmeden yaptırılan bir onarım Tramer’de görünmez ama boya ölçümünde çıkar; bu yüzden ikisine birlikte bakılır. Kayıtta neyin görünüp neyin görünmediğini Tramer kaydı yazımızda anlattık. Hasar kaydı sorgusu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden ücretli yapılır; Lüks ve Lüks+ paketlerimizde hasar sorgusu ekspertize dahildir.

Galeriden alınan araçta rapor zorunlu mu?

Evet, belirli koşullarda. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 27 Ağustos 2024) 16. maddesine göre araç ticareti yapan işletme, ruhsatında sınıfı M1, M1G, N1 ya da N1G yazan bir taşıtı satmadan önceki on gün içinde TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan bir ekspertiz işletmesinden rapor almak zorundadır. Model yılına göre sekiz yaşını aşmış ya da 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar için bu zorunluluk yoktur. Rapor noterde satış sırasında ibraz edilir.

Galeriden alacağınız araç bu kapsama giriyorsa raporu isteyin ve tarihine bakın. Kapsam dışındaysa, yani araç sekiz yaşından büyükse ya da kilometresi yüksekse, ekspertizi kendiniz yaptırmanız daha da anlamlı hâle gelir.

Mevzuat bilgileri için son kontrol: Ekim 2026.

Eski tarihli bir rapora güvenilir mi?

Raporun yasal bir son kullanma tarihi yoktur ama araç kullanıldıkça değeri azalır. Üç ay önce alınmış temiz bir rapor, bu üç ayda olan bir kazayı göstermez. Raporun tarihine ve o günkü kilometreye bakın, aracın bugünkü kilometresiyle karşılaştırın. Arada birkaç bin kilometre ya da birkaç hafta varsa eski rapor iyi bir karşılaştırma belgesidir; kararı ise yeni ölçüm verir.

Sahte ya da üzerinde oynanmış rapordan nasıl korunursunuz?

İkinci el piyasasında tarihi değiştirilmiş, başka bir araca ait ya da hiç yapılmamış bir işlem için hazırlanmış raporlarla karşılaşılabiliyor. Birkaç kontrol çoğunu ayıklar:

• Rapordaki şase numarasını ruhsatla ve aracın üzerindeki numarayla karşılaştırın.
• Raporu düzenleyen bayiyi, firmanın kendi sitesindeki numaradan arayıp rapor numarası ve plakayla doğrulatın.
• Rapordaki kilometreyi aracın göstergesiyle karşılaştırın. Gösterge rapordakinden düşükse durun.
• Ölçüm değeri içermeyen, “genel durumu iyidir” gibi cümlelerle biten tek sayfalık belgeleri ekspertiz raporu saymayın.
• En sağlam yol, aracı kendi seçtiğiniz bir merkezde yeniden ölçtürmektir. Satıcının buna itiraz etmesi de bir bilgidir.

Rapordaki bulgulara göre ne yapılır?

Rapor elinize geçtiğinde karşınıza üç durumdan biri çıkar.

Rapor temizse, yani boya değerleri fabrika aralığında, şasi ve podyelerde işlem izi yok, fren ve süspansiyon değerleri sınırlar içinde ve kayıtlı arıza kodu yoksa, aracı bildiğiniz bir durumda alırsınız. Bu, aracın hiç arızalanmayacağı anlamına gelmez; ölçüm gününde bir kusur görülmediği anlamına gelir.

Raporda kozmetik bulgular varsa, örneğin bir çamurlukta lokal boya, bir kapıda değişen parça ya da ön akstaki amortisörlerde zayıf tutuş, bunlar pazarlık konusudur. Her bulgunun yaklaşık onarım bedelini bir servisten öğrenip fiyat görüşmesine öyle oturun.

Raporda yapısal bulgular varsa, yani şasi kollarında düzeltme, podyede kaynak, taşıyıcı bir parçada değişim ya da airbag sisteminde kayıtlı bir arıza, karar fiyattan önce güvenlikle ilgilidir. Bu tür bulgular aracın ileride satılırken alacağı fiyatı da etkiler. Airbag tarafındaki işaretleri airbag yazımızda ayrıca anlattık.

Raporun hukuki değeri ne?

Ekspertiz raporu bir firma belgesidir, resmî belge değildir. Ama satış anında aracın hangi durumda olduğunu gösteren tarihli ve ölçüme dayalı bir kayıt olduğu için anlaşmazlıklarda başvurulan bir belgedir.

Türk Borçlar Kanunu satıcıyı sattığı maldaki ayıplardan sorumlu tutar (md. 219). Aynı kanuna göre alıcı aldığı malı işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve gördüğü ayıbı satıcıya uygun sürede bildirmek zorundadır; olağan incelemeyle anlaşılamayan bir ayıp sonradan ortaya çıkarsa bunu da hemen bildirmesi gerekir (md. 223). Satış anında alıcının bildiği ayıplardan ise satıcı sorumlu değildir (md. 222). Rapor, hangi ayıbın satış anında bilindiğini, hangisinin bilinmediğini göstermeye yarar. Bir uyuşmazlıkta raporun nasıl değerlendirileceğine mahkeme karar verir; somut bir durumda bir avukata danışın.

Sık sorulan sorular

Bir aracın raporunu okurken ilk bakacağınız yer şase numarası, ikincisi tarih. Gerisi ölçüm.