Boya kalınlık ölçümü: mikron değerleri ne söyler?

Boya kalınlık ölçer, her paneldeki boyanın kalınlığını mikron (milimetrenin binde biri) cinsinden okur. Tek bir değer aracın boyalı olup olmadığını söylemez; üreticiler fabrika boyası için herkese açık bir aralık yayımlamaz ve kalınlık markadan markaya değişir. Asıl bilgi, aynı aracın panellerinin birbirine göre farkında ve bir panel içindeki dalgalanmadadır.

İnternette "fabrika boyası şu kadar mikron olur" diye kesin aralıklar bulursunuz. Biz bu tür bir aralığı vermiyoruz, çünkü üreticilerin herkese açık yayımladığı bir değer yok ve aynı modelin bile tavanı ile kapısı farklı kalınlıkta çıkabiliyor. Değerleri okumanın yolu başka: aracın kendi panellerini birbiriyle kıyaslamak.

Boya ölçer neyi ölçer?

Cihaz, metal sacın üzerindeki bütün kaplamanın toplam kalınlığını ölçer. Fabrikada sacın üzerine sırasıyla korozyon önleyici bir taban katı, astar, renk katı ve vernik uygulanır. Cihaz bunları tek tek ayırmaz; hepsinin toplamını tek bir sayı olarak verir.

Ölçüm iki fiziksel ilkeyle yapılır:

• Çelik panelde manyetik yöntem: Prob, çelik sacla arasındaki mesafeyi manyetik alanın değişiminden hesaplar. Yöntem ISO 2178 standardında tanımlıdır.
• Alüminyum panelde girdap akımı yöntemi: Prob, alüminyum sacda küçük elektrik akımları oluşturur ve kaplamanın kalınlığını bu akımların zayıflamasından okur. Yöntem ISO 2360 standardında tanımlıdır.

Yeni araçlarda kaput ya da bagaj kapağı alüminyum, kapılar çelik olabilir. Bayilerimizdeki boya ölçer iki yüzeyi de tanır ve 0–2.000 µm aralığında, 10 µm çözünürlükle ölçer.

Plastik tampon, ayna kapağı ve kompozit parçalarda bu iki yöntem çalışmaz. Ölçüm cihazı üreticisi DeFelsko, otomotiv boya ölçümü kılavuzunda plastik ve kompozit parçalar için ultrasonik cihaz gerektiğini belirtir.

Mikron değerleri nasıl okunur?

Değerler bir referansa göre okunur ve o referans aracın kendisidir. Önce dokunulmamış olma ihtimali en yüksek paneller ölçülür; çoğu zaman tavan bunlardan biridir. Bu değerler aracın "fabrika çizgisi" olur. Sonra her panel bu çizgiyle kıyaslanır.

DeFelsko'nun aynı kılavuzdaki örnek ölçümü mantığı iyi gösteriyor: aracın normal panelleri 105–115 µm okurken, bir panelin alt kısmında değer 270 µm'ye, daha aşağıda 930 µm'ye çıkıyor. Bu son değer pas tamirinde kullanılmış macunu gösteriyor. Kılavuzun tavsiyesi de aynı: tek bir eşiğe değil, aracın tutarlı değerlerine ve komşu paneller arasındaki belirgin farka bakmak.

Okurken dikkat edilen durumlar:

Son satır önemli. Fabrikadan boyalı gelen yedek parça takılmışsa, mikron değeri orijinal panele yakın çıkabilir. Değişen parçayı ayırt etmek için cıvata başlarındaki anahtar izleri, kapı ve kaput kenarlarındaki mastik ve contalar, parça birleşim yerleri de kontrol edilir.

Ölçüm nasıl yapılır?

Doğru sonuç için prob yüzeye dik ve sabit tutulur. Panel kenarlarından ve birleşim yerlerinden biraz içeride ölçülür, çünkü kenarda okuma sapar. Tek nokta yerine panelin birkaç farklı yerinden okuma alınır; özellikle kapı altları ve çamurluk kenarları gibi darbeye ve paslanmaya açık bölgelerde nokta sayısı artırılır.

Cihazın da güvenilir olması gerekir. Ölçüm öncesi bilinen kalınlıktaki bir referans folyoyla kontrol edilir; bayilerimizdeki cihazların kalibrasyonu düzenli olarak yapılır.

Ekspertiz raporunda boya ölçümü nasıl görünür?

Bayilerimizde her panel ayrı ayrı ölçülür ve rapordaki araç çiziminde orijinal, boyalı, lokal boyalı ya da değişen olarak işaretlenir. Kaporta boya testi Mekanik Paket dışındaki bütün ekspertiz paketlerimizde yer alır.

Boyalı bir parça tek başına kötü haber değildir; bir çizik için boyanmış çamurluk ile darbe sonrası düzeltilip macunlanmış kapı aynı şey değildir. Hangisi olduğuna mikron değeri, panelin konumu ve alt takım, şasi, podye kontrolleri birlikte bakılarak karar verilir. Raporun diğer bölümlerini ekspertiz raporu rehberimizde anlattık.

Sık sorulan sorular