Prime ComputestOto ekspertizde aracın durumu göz kararıyla değil cihazla ölçülür. Prime Computest bayilerinde boya kalınlık ölçer, OBD arıza tespit cihazı, akü test cihazı, diş derinlik ölçer, dinamometre (dyno), fren ve süspansiyon test hattı, yanal kayma plakası ve boşluk test cihazı kullanılır. Her biri raporda ayrı bir satıra, çoğu da bir sayıya dönüşür.
Aşağıda cihazları, aracın istasyonda izlediği sıraya yakın bir düzende anlattık: önce gövde, sonra elektronik, en son test hattı.
Boya kalınlık ölçer: panel panel mikron
Boya kalınlık ölçer, her paneldeki boya katmanının kalınlığını mikron (µm, milimetrenin binde biri) cinsinden okur. Bayilerimizdeki cihaz hem çelik hem alüminyum yüzeyde ölçüm yapar, 0–2.000 µm aralığında çalışır ve 10 µm çözünürlükle okur.
Ölçülen değer tek başına "iyi" ya da "kötü" demez. Asıl bilgi panellerin birbirine göre farkındadır: kapılar 100 µm civarındayken çamurlukta değerin iki katına çıkması, o parçanın sonradan boyandığını gösterir. Raporda her panel orijinal, boyalı, lokal boyalı ya da değişen olarak işaretlenir. Değerlerin nasıl okunacağını boya kalınlık ölçümü yazımızda ayrıntılı anlattık.
OBD arıza tespit cihazı: beynin hafızası
Arıza tespit cihazı, aracın OBD soketine bağlanıp motor, şanzıman, ABS, airbag gibi kontrol ünitelerindeki arıza kayıtlarını okur. Raporda bu bölüm "EOBD (beyin testi)" olarak geçer.
Gösterge panelinde hiçbir lamba yanmıyor olabilir; beyin yine de geçmişte oluşmuş bir hatayı saklıyor olabilir. Cihaz kayıtlı arıza kodlarını, açıklamalarıyla birlikte listeler.
Akü test cihazı
Akü test cihazı aküye yük bindirmeden, zayıf akımla aküyü test eder; marş ve şarj sistemini de araç üzerinde kontrol eder. Bayilerimizdeki cihaz AGM, jel ve bakım gerektirmeyen akülerde 1.700 A CCA (soğuk marş akımı) değerine kadar ölçebilir. Sonuç yazıcıdan çıkar.
Diş derinlik ölçer
Lastik diş derinliği 0–27 mm aralığında, 0,01 mm çözünürlükle ölçülür. Lastiklerin ne kadar ömrü kaldığını ve dört lastiğin birbirine göre eşit aşınıp aşınmadığını gösterir. Bir aksta iki lastik arasında belirgin fark varsa rot ya da süspansiyon tarafına da bakılır.
Dinamometre (dyno): motor gücü ve tork
Dinamometre, aracın çekiş tekerleklerini merdaneler üzerinde döndürerek motor gücünü ve torkunu ölçer. Araç merdanelere çıkar, gergi halatlarıyla sabitlenir ve en yüksek güce ulaşana kadar gaza basılır.
Sonuçta maksimum motor gücü ve torku, tekerlek gücü ve torku ile aktarma organlarındaki kayıp güç okunur. Motor kataloğundaki değerin belirgin altında kalıyorsa sebebi araştırılır. Bayilerimizde iki çeker araçlar için 2WD, dört çekerler için 4WD dinamometre kullanılır. Testin adımlarını dyno testi yazımızda anlattık.
Fren test cihazı
Fren test cihazı her tekerleğin fren kuvvetini ayrı ayrı ölçer. Araç merdanelere çıkınca test kendiliğinden başlar; merdaneler dönerken frene önce yavaşça, sonra sonuna kadar basılır. Aynı işlem ön aks, arka aks ve el freni için tekrarlanır.
Raporda her tekerleğin en yüksek fren kuvveti, aynı akstaki sağ-sol tekerlek arasındaki fark ve el freninin verimi yer alır. Sağ-sol farkı büyükse araç frende bir tarafa çeker.
Süspansiyon test cihazı
Süspansiyon test cihazı, tekerleğin altındaki plakayı titreştirip lastiğin yere ne kadar iyi tutunduğunu ölçer. Önce aracın ağırlığı tartılır, sonra sağ ve sol plaka sırayla titreştirilir. Sonuç her tekerlek için bir yüzde ve aynı akstaki sağ-sol farkı olarak raporlanır. Yorgun amortisör burada düşük yüzde verir.
Fren ve süspansiyon sonuçlarının nasıl okunacağını fren ve süspansiyon testi yazımızda bulabilirsiniz.
Yanal kayma plakası
Yanal kayma testi, direksiyon düz tutulduğunda aracın sağa ya da sola ne kadar çektiğini ölçer. Araç plakanın üzerinden yavaşça geçer, plaka tekerleğin itmesiyle yana kayar ve cihaz bu kaymayı "1 km'de kaç metre" (m/km) olarak verir. Rot ayarı bozuk ya da alt takımı darbe almış araçta değer yükselir.
Boşluk test cihazı
Boşluk test cihazı, araç üzerindeyken hidrolik plakaları ileri-geri ve sağa-sola hareket ettirir. Usta bu sırada aracın altından rot, rotil, salıncak burcu gibi parçalardaki boşluğu gözle ve elle kontrol eder. Yolda "tık tık" diye hissedilen sorunların çoğu burada görünür.
Egzoz gaz analiz cihazı, lift ve diğer ekipman
Egzoz gaz analiz cihazı, egzozdaki gazları ölçerek yanmanın kalitesini gösterir. Bunların yanında aracın altını görmek için lift, lastik basıncını test öncesi standart değere getirmek için hava saati ve kompresör, dinamometre testinde motoru soğutmak için yüksek debili fan kullanılır. Ölçümler bilgisayar kabininde toplanır ve rapor oradan hazırlanır.
Hangi cihaz hangi pakette?
Her paket her cihazı kullanmaz. Boya ölçümü Mekanik Paket dışındaki bütün paketlerde var. Fren, süspansiyon ve yanal kayma testleri ile beyin testi Standart, Süper, Lüks ve Lüks+ paketlerinde yer alır. Paketlerin tam içeriğini paketlerimiz sayfasında görebilirsiniz.
Cihazların teknik özelliklerini ve bayilere nasıl kurulduğunu merak ediyorsanız cihazlarımız sayfasına bakın. Bütün bayilerimizde aynı cihaz seti ve aynı ölçüm sırası uygulanır; aracınızı hangi ilde test ettirirseniz ettirin rapordaki sayılar aynı yöntemle elde edilir.