Ekspertiz firması nasıl seçilir? Kontrol edebileceğiniz 7 ölçüt

İyi bir ekspertiz merkezini adından değil, kontrol edebileceğiniz işaretlerden tanırsınız: geçerli TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, yerinde çalışan ölçüm cihazları, işlemden önce yazılı paket kapsamı, ölçüm değeri içeren rapor, alıcı ya da satıcıya yönelmeyen dil, yazılı garanti ve fiyatın neyi kapsadığının açık olması.

Aşağıdaki yedi ölçütün hiçbiri teknik bilgi istemez. Bir kısmını telefonda sorarsınız, bir kısmını bayiye girdiğiniz ilk birkaç dakikada görürsünüz. Hangi firmaya giderseniz gidin, aynı soruları sorabilirsiniz; biz de kendi bayilerimizin bu sorularla ölçülmesini isteriz.

1. Geçerli bir TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi var mı?

İlk bakılacak şey, merkezin TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi’nin (TSE-HYB) olup olmadığı ve geçerlilik tarihidir. Bu belge, ekspertiz hizmeti veren yerin altyapısının, cihazlarının ve personelinin Türk Standardları Enstitüsü tarafından ilgili TSE standardına göre denetlendiğini gösterir.

Belgenin bir de yasal karşılığı var. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik galerilerin satış öncesi alması gereken ekspertiz raporunun TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan işletmelerce düzenlenmesini şart koşuyor (md. 16). Ticaret Bakanlığı’nın Mayıs 2026’da görüşe açtığı ekspertiz hizmetleri yönetmeliği taslağı da bu belgeyi, ekspertiz işletmelerinin alması öngörülen yetki belgesinin şartları arasında sayıyor.

Belgeyi görmek istemekten çekinmeyin. Belgenin kime ve hangi adrese verildiğine bakın; başka bir işyerinin belgesi duvarda asılı olabilir.

2. Cihazlar yerinde ve çalışıyor mu?

Ekspertiz ölçümdür ve ölçüm cihazla yapılır. Kapsamlı bir ekspertiz için bir merkezde en az şunlar olmalıdır:

• Boya kalınlık ölçer (panel başına mikron değeri için)
• OBD arıza tespit cihazı (araç beynindeki kayıtlı arıza kodları için)
• Dinamometre (dyno, motor gücü için)
• Fren ve süspansiyon test hattı
• Yanal kayma test plakası
• Lift (alt takım ve şasi kontrolü için)

Bayiye girdiğinizde bu cihazları görebilmelisiniz. Bir ölçümün nasıl yapıldığını teknisyene sormak da serbesttir.

Cihazın varlığı kadar ayarı da önemlidir. Kalibrasyonu kaymış bir boya kalınlık ölçer, boyalı bir paneli fabrika boyası gibi gösterebilir. “Cihazlarınızın kalibrasyonu en son ne zaman yapıldı?” diye sorun. Bu soruya bir tarihle cevap verilmelidir.

“Bugün fren hattımız çalışmıyor, gözle bakalım” cümlesini duyarsanız o testi başka bir gün, başka bir yerde yaptırın.

3. Paketin kapsamı işlemden önce yazılı mı?

İyi bir merkez, hangi pakette hangi testin yapıldığını işlemden önce, yazılı olarak söyler. “Her şeye bakıyoruz” bir kapsam değildir.

Somut sorular sorun. Boya ölçümü bütün panellerde mi yapılıyor? Dyno testi pakete dahil mi? Fren ve süspansiyon ölçümlü mü, yoksa gözle mi bakılıyor? OBD taraması var mı? Araç lifte kaldırılıyor mu? Bu soruların cevabı web sitesinde ya da bayide yazılı olarak bulunmuyorsa, ödediğiniz ücretin neyi karşıladığını bilemezsiniz.

4. Rapor ölçüm değeri içeriyor mu?

İyi bir rapor yorum değil ölçüm verir. “Aracın genel durumu iyidir” cümlesi bir şey ölçmez; “sol ön kapı: … mikron” ölçer.

İşlemden önce örnek bir rapor görmek isteyin. Raporda şunlar olmalı: panel panel boya değerleri, değişen ve boyalı parçaların işaretlendiği bir bölüm, ölçülen motor gücü, her aks için fren değerleri, OBD’den okunan arıza kodları, aracın şase numarası ve ölçüm günündeki kilometresi. Bir raporun bölümlerini nasıl okuyacağınızı ekspertiz raporu rehberimizde anlattık.

Raporun size nasıl teslim edileceğini de sorun. Basılı kopyanın yanında dijital bir kopya (PDF gibi) almanız, raporu saklamayı ve gerekirse başkasına göstermeyi kolaylaştırır.

5. Merkezi kim seçiyor, rapor kime konuşuyor?

Ekspertiz merkezini alıcının seçmesi, tarafsızlığın en basit güvencesidir. Satıcı “benim tanıdığım bir yer var, oraya gidelim” diyorsa, o yerin iyi olup olmadığından bağımsız olarak, sizin seçtiğiniz bir yere de gitmeyi önerin. Satıcının buna itiraz etmesi, raporun kendisinden önce bir şey söyler.

Raporun dili de bir işarettir. Rapor, alıcıya “alın” ya da satıcıya “sorun yok” demez; ölçtüğünü yazar. Bakanlığın taslağı da raporlarda alıcıyı ya da satıcıyı yönlendiren öznel yorumlara yer verilmemesini öngörüyor.

6. Rapordaki bir hata için yazılı bir garanti var mı?

Ekspertiz bir ölçümdür ve her ölçüm gibi hata payı taşır. Önemli olan, hata çıkarsa ne olacağının önceden yazılı olmasıdır.

“Raporda göremediğiniz bir şey sonradan çıkarsa ne yapıyorsunuz?” diye sorun. Garanti varsa süresi, kilometre sınırı ve hangi paketlerde geçerli olduğu yazılı olarak verilmelidir. Bir itirazı kime, nasıl ileteceğinizi de öğrenin. Bakanlığın taslağı bu konuda mesleki sorumluluk sigortası ve itiraz süreci öngörüyor; yürürlüğe girene kadar güvenceniz merkezin kendi yazılı taahhüdüdür.

7. Fiyat neyi kapsıyor?

Fiyatları değil, fiyat başına yapılan testleri karşılaştırın. İki merkezin aynı isimli paketleri aynı testleri içermeyebilir.

Bir ekspertizin maliyeti cihaz yatırımından, kalibrasyondan, personelden ve süreden oluşur. Bir fiyat diğerlerinden belirgin biçimde düşükse, hangi testin pakette olmadığını sorun. Liste fiyatının yazılı olup olmadığına ve ek hizmetlerin (airbag kontrolü, conta kaçak testi, yol testi gibi) ayrıca ücretlendirilip ücretlendirilmediğine de bakın.

Telefonda sorabileceğiniz sorular

Araç başka bir ildeyse merkezi görmeden seçmek zorunda kalırsınız. Arayıp şunları sorun:

1. 1TSE Hizmet Yeterlilik Belgeniz geçerli mi, belgeyi gösterebilir misiniz?
2. 2Seçeceğim pakette dyno, fren-süspansiyon ve OBD testleri var mı?
3. 3Araç lifte kaldırılıyor mu?
4. 4Rapor nasıl teslim ediliyor, dijital kopyası gönderiliyor mu?
5. 5Raporda hata çıkarsa yazılı bir garantiniz var mı, koşulları ne?

Dijital kopyayı şart koşarsanız, yola çıkmadan raporu kendi gözünüzle okuyabilirsiniz.

Bayiye girdiğinizde ilk beş dakikada neye bakılır?

• Test hattı: Dinamometre, fren ve süspansiyon hattı ve lift gerçekten orada mı, çalışıyor mu?
• Belge: TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi görünür bir yerde mi, üzerindeki unvan ve adres bu işyerine mi ait?
• Örnek rapor: Gösterilen örnekte ölçüm değerleri var mı, yoksa yalnızca yorum mu?
• Süreç: Testler sırasında aracınızı görebileceğiniz bir yerde bekleyebiliyor musunuz?
• Fiyat listesi: Paketler ve içerikleri yazılı olarak duruyor mu?

Hangi işaretleri görünce başka bir yere gitmeli?

Bazı cümleler ve durumlar, ölçütleri tek tek saymaya gerek bırakmaz:

• Ölçümsüz hız: Kapsamlı bir paketin birkaç dakikada bitirilmesi.
• Cihazsız ölçüm: “Cihaz arızalı, gözle bakalım” ile devam edilmesi.
• Yorumlu rapor: Sayısal değer yerine “temizdir”, “sorunsuzdur” gibi genel cümleler.
• Belge kaçamağı: Belge ve kalibrasyon sorularına tarihsiz, belirsiz cevaplar.
• Yönlendirme: Raporu görmeden önce “bu araç alınır” ya da “alınmaz” denmesi.

Ekspertizden neler beklenmez?

İyi bir merkezi seçmek, ekspertizin sınırlarını bilmeyi de içerir. Ekspertiz aracı sökmez; motorun içini açmaz, şanzımanı indirmez. Ölçüm gününde var olan durumu kaydeder; aracın bir ay sonra nasıl davranacağını garanti etmez. Bazı arızalar yalnızca belirli sıcaklıkta, belirli yükte ya da uzun bir sürüşten sonra ortaya çıkar. Silinmiş bir arıza kodunun izi de her araçta okunamaz. Bu sınırları açıkça söyleyen bir merkez, her şeyi gördüğünü söyleyen bir merkezden daha güvenilirdir.

Ekspertiz tamir de yapmaz. Bulguyu raporlar; onarımı bir servise bırakır. Aynı yerde hem ölçüm hem onarım yapılması, ölçümün tarafsızlığını tartışmaya açar.

İnternet yorumlarını nasıl okumalı?

Puan ortalamasından çok yorumun içeriğine bakın. “Güler yüzlüydüler” hizmeti anlatır, ölçümü anlatmaz. “Raporda yazmayan bir sorun sonradan çıktı” ya da “sonradan çıkan sorunu kabul edip çözdüler” gibi yorumlar, merkezin ölçüm kalitesi ve sorumluluk anlayışı hakkında daha çok şey söyler.

“Kurumsal ekspertiz firması” ne demek?

“Kurumsal ekspertiz” diye arayanlar çoğunlukla tek başına çalışan bir işletme yerine, bir marka altında aynı cihaz setiyle ve aynı rapor düzeniyle çalışan bir zinciri kastediyor. Bu resmî bir unvan değil; bir merkezi kurumsal yapan şey adı değil, yukarıdaki yedi ölçütü her şubesinde aynı şekilde karşılaması.

Zincir bir markaya gitseniz de belgeyi şube şube sorun: TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi hizmetin verildiği iş yeri için düzenlenir, markanın bir şubesindeki belge diğerini kapsamaz. Galeri, esnaf ya da filo firmasıysanız ve birden çok araç için ekspertiz yaptıracaksanız, toplu paketlerin hangi şubelerde geçerli olduğunu da sorun; bizdeki karşılığı Esnaf Paketi.

Prime Computest bu ölçütlerin neresinde?

Prime Computest, 1987’de kurulan Mates’in oto ekspertiz markasıdır; bugün 30 ilde 69 bayiyle çalışıyor. Bayinin TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi’ni gitmeden önce sorabilirsiniz; Mates’in kalite belgelerini kalite belgeleri sayfasında görebilirsiniz. Bayilerimizde dinamometre, fren ve süspansiyon test hattı, yanal kayma test plakası, boya kalınlık ölçer ve OBD arıza tespit cihazı kullanılır; bayilere 10 yıl ücretsiz cihaz garantisi, kalibrasyon ve personel eğitimi verilir. Liste fiyatı bütün bayilerde aynıdır; paket içerikleri ve fiyatlar paketlerimiz sayfasında yazılıdır. Mekanik Paket dışındaki bütün paketlerde 1 yıl / 1.000 km ekspertiz garantisi vardır.

Bu soruları bize de sorun. Cevabı yazılı olarak verebilmeliyiz.