Oto ekspertiz yönetmeliği: alıcı ve satıcı için ne anlama geliyor?

Ekspertiz zorunluluğunu bugün 27 Ağustos 2024 tarihli Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik düzenliyor. Buna göre galeriler, sekiz yaşından küçük ve 160.000 km'nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçları satmadan önceki 10 gün içinde TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan bir işletmeden ekspertiz raporu almak zorunda. Bireyler arası satışta zorunluluk yok.

Bu yazı ilk olarak 2018'de, ekspertiz zorunluluğunu getiren yönetmelik yayımlandığında yazılmıştı. O yönetmelik artık yürürlükte değil. Aşağıda bugün geçerli kuralları ve 2018'den bu yana değişenleri anlattık. Son kontrol: Ekim 2026.

2018'den bugüne: hangi yönetmelik geçerli?

• 13 Şubat 2018: İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete sayı 30331) yayımlandı. Galerilere yetki belgesi ve satış öncesi ekspertiz raporu zorunluluğu ilk kez bu yönetmelikle geldi.
• 27 Ağustos 2024: Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (sayı 32645) yayımlandı ve 2018 yönetmeliğini yürürlükten kaldırdı.
• 26 Aralık 2024, 27 Aralık 2025 ve 29 Nisan 2026: 2024 yönetmeliğinde değişiklikler yapıldı. Bu değişiklikler ağırlıkla yetki belgesi işlemleri ve geçici satış kısıtlamalarıyla ilgili; ekspertiz maddesi aynı kaldı.

Yönetmeliğin değişikliklerle birlikte güncel metni mevzuat.gov.tr'de yer alıyor.

Ekspertiz raporu kime zorunlu?

İkinci el araç ticareti yapan, yani yetki belgesiyle çalışan işletmelere. Yönetmeliğin 16. maddesine göre işletme, ruhsatında araç sınıfı M1, M1G, N1 ya da N1G yazan bir taşıtı satmadan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alır. Bu sınıflar otomobilleri, arazi tipi otomobilleri ve 3,5 tona kadar hafif ticari araçları kapsar.

Zorunluluğun dışında kalanlar:

• Model yılına göre sekiz yaşını ya da 160.000 kilometreyi geçmiş araçlar.
• Bireyler arası satışlar. İki kişi arasında noterde yapılan satışta rapor şart değil. Ancak yönetmeliğin 5. maddesine göre bir takvim yılında üçten fazla ikinci el araç satan kişi, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet yapmış sayılır ve yetki belgesi olmadan bu satışları yapamaz.
• TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler.

Raporu kim düzenler, ücretini kim öder?

Raporu yalnızca ilgili standarda göre verilmiş TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan ekspertiz işletmeleri düzenleyebilir. Rapor üç nüsha hazırlanır, ikisi satıcı işletmeye verilir; satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklar.

Ücreti kural olarak satıcı işletme öder. Satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücret alıcıya kalır.

Noter satış sırasında ekspertiz işletmesinin belgesinin geçerli olup olmadığını TSE'nin elektronik sisteminden kontrol eder ve rapordaki tarih, sayı ve kilometre bilgisi satış sözleşmesine işlenir (md. 27).

Raporda neler yer alır?

Yönetmelik asgari bilgileri sayar: aracın markası, ticari adı, cinsi, tipi, model yılı ve kilometresi; raporu düzenleyen işletmenin belge ve sicil bilgileri; raporu alan galerinin yetki belgesi numarası. Bunların dışında neyin kontrol edileceğini TSE'nin ilgili standardı belirler.

Ekspertiz işletmesi, rapordaki bilgilerin aracın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur. Aynı yıl içinde Bakanlık uyarısına rağmen aracın gerçek durumuna aykırı rapor düzenlemeyi tekrarlayan işletmenin belgesi TSE tarafından iptal edilir. Alıcının Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dan doğan ayıplı hizmet hakları da saklıdır.

Galeriden alınan araçta garanti

Yönetmeliğin 17. maddesine göre galeri, sekiz yaşından küçük ve 160.000 km'nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçların motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistemlerini satıştan itibaren üç ay ya da 5.000 km garanti eder. Garanti kapsamındaki arıza en geç 45 iş gününde giderilir ve masrafı galeriye aittir. Üretici tarafından yenilenmiş ikinci el araçlarda garanti bir yıl ya da 20.000 km.

Buradaki ilişki önemli: ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarlar galeri garantisinin dışında kalır (md. 18). Rapora yazılmış bir kusur için sonradan garantiye başvurulamaz. Bu yüzden alıcının raporu satıştan önce okuması gerekir. Raporun nasıl okunduğunu ekspertiz raporu rehberimizde anlattık.

6 ay – 6.000 km kuralı

Yönetmeliğin geçici 2. maddesi, galerilerin otomobil, arazi taşıtı ve motosikletleri ilk tescilden itibaren altı ay ve 6.000 km dolmadan satmasını yasaklıyor. Aynı dönemde tavsiye edilen sıfır fiyatın üstünde ikinci el ilanı da yasak. Yönetmelik metninde bitiş tarihi 1 Temmuz 2026 olarak yazılı; Ticaret Bakanlığı 22 Haziran 2026'da iki uygulamayı da altı ay uzatarak 1 Ocak 2027'ye kadar sürdürdüğünü açıkladı.

Yolda olan düzenleme: ekspertiz hizmetleri taslağı

Ticaret Bakanlığı 5 Mayıs 2026'da "Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı"nı görüşe açtı (Anadolu Ajansı). Taslakta öne çıkanlar:

• Ekspertiz işletmelerine Bakanlıktan yetki belgesi alma zorunluluğu; şart olarak TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, mesleki yeterlilik belgeli bir teknik sorumlu ve mesleki sorumluluk sigortası.
• Bakanlık bünyesinde Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi: bütün raporların sisteme kaydedilmesi, sonradan değiştirilememesi ve karekodla doğrulanabilmesi.
• Rapordaki hata, eksiklik ya da gizlenen kusur nedeniyle oluşan değer kaybı ve onarım masrafından ekspertiz işletmesinin sorumlu olması.
• Rapora sistem üzerinden 5 gün içinde itiraz; işletmenin itirazı 3 gün içinde sonuçlandırması.

Ekim 2026 itibarıyla bu yönetmelik Resmî Gazete'de yayımlanmadı; hükümler taslak aşamasında ve değişebilir. Yayımlanırsa bu yazıyı güncelleyeceğiz.

Prime Computest bu çerçevede nerede duruyor?

Yönetmelik, galeri satışında raporu düzenleyecek işletmede TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi arıyor; bu belgenin durumunu gideceğiniz bayiden önceden sorun. Rapor basılı olarak elden verilir, PDF kopyası WhatsApp ya da e-postayla gönderilir. Paket içeriklerini paketlerimiz sayfasında görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular