Noterde araç satışı adım adım: belgeler, masraf kalemleri ve ekspertiz raporunun yeri

Noterde araç satışında noter önce aracın vergi ve trafik cezası borcunu, satışı kısıtlayan bir kayıt olup olmadığını, muayenesini ve alıcı adına zorunlu trafik sigortasını kontrol eder. Bedel Güvenli Ödeme Sistemi'yle yatırılır, sözleşme imzalanır, tescil belgesi alıcı adına düzenlenir. Bireyler arası satışta ekspertiz raporu zorunlu değildir; galeri satışında belirli araçlar için zorunludur.

Satış, devir ve tescil kuralları Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'te; ödeme ve ekspertiz kuralları Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'te yazılı. Son kontrol: Ekim 2026.

Araç satışı neden noterde yapılır?

Çünkü noterde yapılmayan satış geçersizdir. Tescil yönetmeliğinin 18. maddesi bunu açıkça söyler: tescilli bir aracın her türlü satış ve devri noterde yapılır. Trafik tescil işlemleri 1 Şubat 2018'den itibaren aşamalı olarak noterliklere geçti ve bugün Türkiye Noterler Birliği'nin Araç Sicil ve Tescil Sistemi (ARTES) üzerinden yürüyor. Satışı yapan noter, aynı işlemde yeni tescil belgesini de alıcı adına düzenler (md. 18).

Noterde araç satışı adım adım nasıl yapılır?

1. 1Noterliği seçin. Size yakın noterliği TNB'nin noter bulma sayfasından bulabilirsiniz. TNB'nin e-Randevu/Başvuru sistemi e-Devlet girişiyle noterlik randevusu almaya imkân veriyor; araç satışı için randevu gerekip gerekmediğini gideceğiniz noterliğe sorun.
2. 2Borç ve kayıtları kapatın. Vergi, trafik cezası ya da satışı kısıtlayan bir kayıt varsa noter satışı yapamaz. Aşağıda ayrıntısı var.
3. 3Alıcı sigortasını yaptırır. Satış günü geçerli, alıcı adına düzenlenmiş zorunlu trafik sigortası şart.
4. 4Satıcı Güvenli Ödeme Sistemi başvurusunu açar, alıcı bedeli yatırır. Para, satış tamamlanana kadar blokede bekler.
5. 5Noterde sözleşme imzalanır. Noter kontrolleri yapar, satış sözleşmesini düzenler.
6. 6Tescil belgesi alıcı adına çıkar, para satıcıya geçer. Satış tamamlandığında bloke bedel otomatik olarak satıcının hesabına aktarılır.

Notere hangi belgelerle gidilir?

Alıcı ve satıcının kimlik belgeleri ve aracın tescil belgesi (ruhsat) yeterli başlangıçtır. Yönetmelik, kâğıt üzerindeki tescil belgesiyle elektronik kayıt farklıysa elektronik kaydın esas alındığını söyler (md. 18). Yani noter, ruhsattaki bilgiyi ARTES'teki kayıtla karşılaştırır.

Bunlara ek olarak hazır olması gerekenler:

• Alıcı adına, satış tarihinde geçerli zorunlu trafik sigortası poliçesi.
• Güvenli Ödeme Sistemi'nde oluşturulan başvuru ve alıcıya gelen referans numarası.
• Satış vekâletle yapılacaksa vekâletname; işlemi yapan kişinin kimlik bilgileri sözleşmeye yazılır (Ticaret Yönetmeliği md. 27).
• Varsa ekspertiz raporu.

Satıştan önce hangi borç ve kayıtlar kontrol edilir?

Noter, satıştan önce aşağıdakileri kontrol eder. 4 Aralık 2024'te yeniden yazılan tescil yönetmeliğinin 18. maddesinin birinci fıkrasına göre:

• Motorlu taşıtlar vergisi borcu ile buna bağlı gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi cezası olmamalı.
• Trafik idari para cezası ve geçiş ücreti borcu olmamalı.
• Satışı ya da devri kısıtlayan bir tedbir veya kayıt bulunmamalı.
• Aracın geçerli muayenesi olmalı.
• Alıcı adına, satış tarihinde geçerli zorunlu trafik sigortası olmalı.

Trafikten çekilmiş ya da çekilecek araçlarda muayene ve sigorta şartı aranmaz. Borç ve kısıtlama kontrolü onlar için de geçerli.

Notere gitmeden önce kendiniz bakın. Motorlu taşıtlar vergisini ve trafik cezalarını Gelir İdaresi'nin Dijital Vergi Dairesi'nden ödeyebilirsiniz; araca yazılan cezaları e-Devlet'teki Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama hizmetinde görürsünüz. Noter önünde çıkan bir borç, satışı o gün durdurur.

Güvenli Ödeme Sistemi bugün zorunlu mu?

Evet. Ticaret Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre ikinci el araç bedeli nakit, havale, EFT gibi yollarla ödeniyorsa, Bakanlıkça yetkilendirilen elektronik sistem üzerinden ödenir; sistem araç mülkiyetiyle bedelin aynı anda el değiştirmesini sağlar. Türkiye Noterler Birliği'nin Güvenli Ödeme Sistemi sayfasına göre zorunluluk, yetki belgeli işletmeler için 27 Ağustos 2024'te, diğer bütün kişi ve şirketler için 27 Eylül 2024'te başladı.

İşleyiş şöyle:

• Başvuruyu satıcı başlatır. Banka, ödeme kuruluşu ya da elektronik para kuruluşu olan bir aracı kurumu seçer, alıcının cep telefonu numarasını girer.
• Alıcıya bir referans numarası gelir. Alıcı aynı kurumun kanalından bu numarayla bedeli yatırır. Satıcı ve alıcı farklı kurum kullanamaz.
• Para, satış tamamlanana kadar güvenli hesapta bloke kalır. Bedel yatırılmamışsa sistem noterde satışa izin vermez.
• Satış iptal edilirse alıcının parası aracı kurum tarafından iade edilir.

Satışın bir kısmı banka ya da finansman şirketi kredisiyle ödeniyorsa sistem, kredi dışındaki kısım için kullanılır (md. 26). Aracı kurumların listesi ve mesai dışı tutar sınırları TNB'nin sayfasında güncel olarak yer alıyor.

Noter araç satış ücreti hangi kalemlerden oluşur?

Noter ücreti, harç ve değerli kâğıt bedeli her yıl değişir; bu yüzden tutarları burada yazmıyoruz. Güncel toplamı işlemi yapacağınız noterlik söyler. Kalemler ve dayanakları şunlar:

Motorlu taşıtlar vergisi ve trafik cezası borçları bu tabloda yok, çünkü bunlar noter masrafı değil, satıştan önce kapanması gereken borçlardır. Masrafların hangi tarafça karşılanacağını satıştan önce karşı tarafla netleştirin.

Noterde ekspertiz raporu zorunlu mu?

Bireyden bireye satışta zorunlu değil. Zorunluluk, ikinci el araç ticareti yapan yetki belgeli işletmeler, yani galeriler için. Bu kural 2018'deki İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'le gelmişti; o yönetmelik 2024'te yürürlükten kalktı ve bugün Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinde yer alıyor:

• Galeri, ruhsatında M1, M1G, N1 ya da N1G sınıfı yazan aracı satmadan önceki on gün içinde TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan bir ekspertiz işletmesinden rapor alır.
• Model yılına göre sekiz yaşını ya da 160.000 kilometreyi geçmiş araçlarda rapor şartı yok.
• Bir takvim yılında üçten fazla ikinci el araç satan kişi, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyette bulunmuş sayılır (md. 5).

Ayrıntıları ve 2026'daki taslak düzenlemeyi oto ekspertiz yönetmeliği yazımızda anlattık.

Rapor noterde nasıl kullanılır?

Rapor zorunlu olmasa da sözleşmede yeri var. Ticaret Yönetmeliği'nin 27. maddesine göre rapor sunulursa noter, ekspertiz işletmesinin TSE belgesinin rapor tarihinde geçerli olup olmadığını TSE'nin elektronik sisteminden kontrol eder; raporun tarihi, sayısı, belge numarası ve rapordaki kilometre satış sözleşmesine yazılır. Rapor sunulmazsa sözleşmeye bu durum not edilir ve kilometre, alıcıyla satıcının beyanına göre girilir.

Bu fark küçük görünür ama satıştan sonra bir kilometre ya da hasar tartışması çıktığında sözleşmede ölçüme dayalı bir kayıt olup olmadığını belirler. Kilometre tutarsızlığının nasıl anlaşıldığını araç kilometresi yazımızda, sigorta kayıtlarının ekspertizden farkını Tramer kaydı yazımızda anlattık.

Prime Computest'te Standart, Süper, Lüks ve Lüks+ paketler noter uyumlu paketlerdir; kaporta ve mekanik kontrollerin yanında alt takım, fren, süspansiyon ve OBD taramasını da kapsar. İçerikleri paketlerimiz sayfasında, size en yakın bayiyi bayilerimiz sayfasında bulursunuz. Aracınızı satacaksanız raporu ilana koymadan önce almanın satıcıya ne kazandırdığını satıcılar için ekspertiz yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

Noterde imzayı atmadan önce son bakılacak yer sözleşmedeki kilometre satırıdır: orada bir ölçüm mü, yoksa yalnızca bir beyan mı yazdığını görün.