İkinci el araç alırken neden ekspertiz yaptırmalısınız?

Oto ekspertiz, ikinci el bir aracın boyasının, şasisinin, motor gücünün, frenlerinin ve elektronik arıza kayıtlarının bağımsız bir yerde cihazla ölçülüp rapora yazılmasıdır. Alıcı için amacı basit: satıcının anlattığına değil, ölçülene bakarak karar vermek. Rapor noterden önce elinizdeyse ya pazarlık yaparsınız ya da vazgeçersiniz.

Noterden sonra bu iki seçenek büyük ölçüde ortadan kalkar.

Ekspertiz yaptırmazsam ne kaybederim?

Devirden sonra ortaya çıkan bir kusurun masrafı çoğu zaman alıcıda kalır. Kanun satıcıyı ayıplardan sorumlu tutar, ama bunu ileri sürmek için kusurun satıştan önce var olduğunu göstermeniz, satıcıya zamanında bildirmeniz ve gerekirse bunu bir uyuşmazlıkta ispatlamanız gerekir. Türk Borçlar Kanunu alıcıdan, aldığı malı imkân bulur bulmaz gözden geçirmesini ve gördüğü ayıbı uygun sürede satıcıya bildirmesini bekler (md. 223). Bu yolu yürümek, satın almadan önce bir saat ayırmaktan çok daha uzun sürer.

Bir de gözle görülmeyenler var. Değiştirilmiş bir kaput fiyatı düşürür; düzeltilmiş bir şasi kolu ise hem fiyatı hem aracın bir sonraki kazada nasıl davranacağını etkiler. Boyanın kalınlığı, şasideki düzeltme izi, frenin bir tarafa çekmesi, amortisörün zayıflığı ilk bakışta deneyimli bir göz için bile her zaman belli olmaz. O yüzden ölçüyoruz.

Ekspertizde neler ölçülür?

Kapsamlı bir pakette araç kabaca şu kontrollerden geçer:

• Boya ve kaporta: Her panelin boya kalınlığı mikron cinsinden ölçülür; boyalı, lokal boyalı ve değişen parçalar işaretlenir.
• Şasi, podye ve alt takım: Araç lifte kaldırılır; düzeltme, kaynak, kaçak ve korozyon izi aranır.
• Motor gücü: Dinamometrede (dyno) tekerden aktarılan güç ölçülür.
• Fren, süspansiyon ve yanal kayma: Her tekerin fren kuvveti, sağ-sol farkı, amortisör tutuşu ve aracın düz giderken yana kayması ölçülür.
• Elektronik: OBD cihazıyla araç beynindeki kayıtlı arıza kodları okunur.

Hangi pakette hangi kontrolün olduğunu paketlerimiz sayfasında görebilirsiniz. Raporun bölümlerini nasıl okuyacağınızı ise ekspertiz raporu rehberimizde anlattık.

Tramer kaydına bakmak yetmez mi?

Yetmez. Tramer kaydı yalnızca sigortaya bildirilmiş hasarları gösterir. Sigortaya bildirilmeden yaptırılan bir boya, bir parça değişimi ya da mekanik bir arıza orada görünmez. Ekspertiz ise aracın bugünkü durumunu ölçer. İkisi birbirinin yerine geçmez; birlikte okunur. Kaydın neyi gösterip neyi göstermediğini Tramer kaydı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Ekspertiz ne zaman yaptırılmalı?

Aracı gördükten ve fiyatta prensip olarak anlaştıktan sonra, kapora vermeden ve notere gitmeden önce. Anlaşmayı satıcıyla “ekspertiz sonucuna göre” diye konuşun. Rapor elinize geçtiğinde fiyatı yeniden konuşma hakkınız hâlâ vardır.

Ekspertiz ortalama 1 saat sürer. Randevuyla gelirseniz sıra beklemezsiniz; aynı gün notere gitmek de mümkündür.

Merkezi kim seçmeli, alıcı mı satıcı mı?

Alıcı. Raporun tarafsızlığının en basit güvencesi, merkezi aracı satın alacak kişinin seçmesidir. Satıcının elindeki rapora da bakılabilir; ama hangi firmadan, hangi tarihte alındığını ve hangi testleri içerdiğini kontrol edin. Birkaç hafta önce alınmış bir rapor, o haftalarda olanları göstermez.

Satıcı kendi seçmediği bir yere gitmeye itiraz ediyorsa, bu itiraz da bir bilgidir.

Ekspertiz neyi garanti etmez?

Ekspertiz ölçüm gününde aracın durumunu kaydeder. Motoru açmaz, şanzımanı indirmez; aracın üç ay sonra arıza yapmayacağını da söyleyemez. Bazı arızalar yalnızca belirli koşullarda ortaya çıkar. Ekspertizin size verdiği şey kesinlik değil, bilgiyle karar verme imkânıdır.

Prime Computest bayilerinde Mekanik Paket dışındaki bütün paketlerde 1 yıl / 1.000 km ekspertiz garantisi vardır. Prime Computest tamir ya da boya yapmaz; ölçer ve raporlar.

Aracı almadan önce bir saatinizi ayırın. Pazarlık ondan sonra başlar.